GÖRÜNÜR OLMANIN TEMEL YOLU

Dünyanın en başarılı çoklu ortam tasarımcılarının akademik geçmişlerine baktığımızda, bir çoğunun mimarlık eğitimi aldığını görürüz. Bu kişilerin mimarlık eğiti sırasında öğrentikleri temel tasarım bileşenlerinin ve prensiplerinin bütünü, evrensel teoriler olduğundan dolayı diğer tasarım disiplinlerinede başarılı bir şekilde uygulayabilmişler.

Dolayısıyla çoklu ortam tasarımı da sadece bu işin uygulama programlarını kullanmayı bilenlerin yapabileceği bir alan olmaktan çok, ortaya çıkacak işin görsel bütünlüğü ve işlevselliğini beraber harmanlayabilecek teori ve pratik bilgisine sahip uzmanların tasarım disiplinidir.

Genel tasarım öğretisini 2 ana kategoride toplayabiliriz. Tasarım elementleri ve tasarım disiplini…

Balans: Çalışma içindeki görsel öğelerin birbirleriyle olan ölçek/ebat ve biçim oranının izleyici gözünde denge oluşturması prensibidir. Kompozisyondaki öğeler bloklar veya strüktürel parçalar halinde konumlanarak kompozisyon genelindeki yapısal düzeni oluşturur.

Ritim: Kompozisyon içeriğindeki elementlerin tekrarı veya varyasyonlarının kompozisyon geneline veya bir kısmına dağılımı durumudur. Genel olarak kompozisyon içersinde dinamizm etkisi hareket veya doku oluşturmak için kullanılır.

Simetrik Balans: Simetrik balans, kompozisyon içeriğindeki öğeler birbirleriyle dikey, yatay veya radyal/merkezi eksende konumlandıkları zaman gerçekleşen durumdur. Simetriye sahip elementler genellikle birbirlerine benzer veya birebir formata sahip olurlar. Simetrinin uygulandığı fakat elementlerin nisbeten farklı formlara sahip olduğu durumlarda ise yaklaşık simetri gerçekleşir.

Asimetrik Balans: Asimetrik balans, kompozisyon içindeki öğeler birbirleriyle merkezi eksen etrafında konumlanmadan, serbest konuma sahip olduklarında gerçekleşen durumdur. Asimetrik konumlandırmada birbirine benzer veya farklı formlara sahip elementler kompozisyon  geneline dağınık bir şekilde yayılarak dinamizm oluştururlar. Genelde asimetrik olarak konumlanan öğelerde dominant bir elemet vardır ve bu elementin klonları veya benzerleri kompozisyon geneline dengeli bir şekilde yayılırlar.

Orantı: Biçimlerin birbirleriyle açı ve dağılım vasyasyonlarıdır. Bir elementin büyüyen veya küçülen ölçekli dağılımı yada elementin parçalarından birinin ölçeksel dağılımı olabilir. Elementler arası orantı oluşturmak için kompozisyon geneline perspektif ve derinlik katmak için kullanılır.

Baskınlık: Kompozisyon içersinden elementlerin birbirine karşı derinlik oluşturması soyut olarak görsel element sıralamasıdır. Birbirleriyle farklı ton ve ölçeklerde kullanılan elementler arasında baskınlık oranı oluşur ve perspektif üçüncü boyut gibi etkiler yaratır.

Birlik: Elementler ve içlerindeki parçaların birbirleriyle üniter bir şekilde bağlanması ve bu bağlantı parçaların birbiriyle ilişki oluşturarak komposizyonu tamamlamasıdır. Farklı form ve parçalara sahip şekiller Gestalt görsel algı teorisine göre bir araya toplandıklarında bütünde farklı bir görsel figür yaratma yetisine sahiptirler. Üniter görsel yerleşime göre birkaç parça konumlandırmasından söz edilebilir.

Yakınlık: Bu teoriye göre bir elementin parçaları arasında boşluk ve uzaklık oranları arasındaki fark azaldıkça, göz bütünü görmek için aradaki bu eksik parçaları kendi birleştirir.

Devamlılık: Bu teoriye göre insan gözü perspektife sahip görüntülerde görüntünün başlangıcını takip eden elementlerin tekrarı durumunda görüntünün bütünü kendinden tamamlar. Bu teori görsel öğelerde mesafe ve perspektif açısı oluşturmak için uygulanabilir.

Bunlar haricinde benzerlik, soyut hizalama ve mesafe oluşturma gibi konseptleri barındırmakla beraber, üniter algı ve yerleştirme teorisi yapı itibariyle oldukça geniş bir konudur.

Kaynak: Tasarımplus

[ Geri ]